صنایع شیمیایی و حرارتی – شرکت فراورده های نسوز ایران

دو سال انتهایی باقی مانده تا پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت و دوره بعد از الحاق، دارای مشخصه رشد خیره کننده تولید محصولات شیمیایی بوده است. در حالی که در سال 2003 چین 7.78 درصد از کل گردش مالی محصولات شیمیایی جهان را به خود اختصاص داده بود و چهارمین تولید کننده محصولات شیمیایی در جهان بود در سال 2013 با فروش 1047.3 میلیارد یورویی سهم 33.2 درصدی از کل فروش جهانی و بزرگترین تولید کننده محصولات شیمیایی با اختلاف بسیار زیاد با آمریکا و اتحادیه اروپا بوده است که 16.7 درصد از کل تجارت جهانی را به خود اختصاص داده است. همانطور که در جدول نشان داده شده است اولاً اندازه شاخص برای کل محصولات شیمیایی برای هر دو سال منفی است هر چند در گذار از سال 1992 تا 1997 بهبود در شاخص ملاحظه می شود. شرکت مواد مهندسی مکرر فعالیتهای خود را در زمینه تولید فرآورده های شیمیایی اپوکسی از سال 1373 آغاز و در ادامه با توجه به میزان و تقاضای صنایع مختلف داخلی از فرآورده های شیمیایی اپوکسی و سایر رزین های ترموست و همچنین کاربری و جایگاه ویژه این محصولات در امر محافظت از سطوح مختلف صنعتی، علاوه بر افزایش و تنوع محصولات خود، در امر مشاوره، طراحی و اجرای پروژه های پوشش های محافظتی نیز فعالیتهای گسترده خود را گسترش داده تا آنجا که در طی یکدهه با تولید بیش از 200 نوع محصول بر پایه رزین های اپوکسی، پلی یورتان، آکریلیک، سیلیکون، فوران، سیلیکات پتاسیم و فنولیک علاوه بر تامین نیاز دائمی بیش از 1000 واحد صنعتی در سطح کشور در بیش از 400 پروژه ملی در زمینه پوششهای محافظتی، حضوری چشمگیر و ارزنده داشته است.

همانطور که از جدول بر می آید صنعت موادخام و محصولات شیمیایی در مقایسه با صنعت دارویی، لاستیک و پلاستیک سهم کمتری از سرمایه گذاری خارجی را به خود جذب کرده بوده است. بزرگترین زیربخش شیمیایی- صنعت مواد خام و محصولات شیمیایی- نسبت به بقیه زیر بخش ها سرمایه خارجی کمتری را دریافت کرده بود. به علاوه این گروه از مشتریان از خدمات مشاوره تخصصی این بانک در زمینه راهکارهای موجود برای انجام دریافت و پرداختهای ارزی در شرایط تحریم بهره میبرند. برخی از محصولات این صنایع در شهر صنعتی و منطقه ویژه اقتصادی کاوه تولید و در بازار داخلی و خارجی عرضه میگردد. تکمیل زنجیره ارزش و حلقه های خوشه های صنعتی در چین هم از بعد افزایش ارزش افزوده در تولید که منجر به انعکاس ارزش افزوده در رشد دو رقمی اقتصادی به مدت بیش از 20 سال در این کشور شد، به غیر از این دستاورد مهم و اساسی امکان تبدیل شدن چین به صادر کننده اول دنیا را هم فراهم کرد. گزارش بانک آلمان در سال 2005 پیش بینی می کرد که چین با رشد 10 درصدی سالانه در فروش سهم خود از بازار جهانی را تا سال 2015 به 13 درصد برساند در حالی که میزان رشد واقعی سالانه طی سالهای 2004 تا 2013 مقدار بسیار قابل توجه 23 درصد بوده است.

اما باید دقت کرد که میزان واردات در هر دو فصل نسبت به صادرات رشد بالاتری را تجربه کرده است و مقایسه سهم واردات کالاهای اساسی شیمیایی در دو سال نشان می دهد که این نسبت از 37.22 درصد سال 1997 به 56.08 درصد رسیده است که عامل اصلی آن رشد قابل توجه واردات در فصل 29 است و در این فصل چین با تراز تجاری منفی روبرو است که نشان دهنده تقاضای صنایع پایین دستی برای این بخش است. شرکت صنایع شیمیایی شیراز با ظرفیت تولید روزانه 120 تن فرمالین و 240 تن انواع چسب های اوره فرمالدئید، چسب های ملامین اوره فرمالدئید و رزین های آغشته سازی، یکی از شرکت های پیشرو در تامین مواد اولیه صنایع نئوپان و تخته فشرده در ایران میباشد. به طور کلی این موضوع پذیرفته شده است که زمانی که این شاخص برای صنعتی بالاتر از 2.5 باشد، صنعت مورد نظر به عنوان صنعتی مزیت نسبی قوی درنظر گرفته می شود. با وجود کاهش سهم سرمایه گذاری های دولتی در بلند مدت، بیشتر طرح های توسعه در صنعت پتروشیمی از طریق دنباله ای از برنامه های پنج ساله توسط برنامه ریزان دولتی دنبال می شد. در برنامه پنج ساله هشتم (1991 تا 1995) مقرر شده بود که حداقل 18 پروژه عظیم توسط شرکت دولتی SINOPEC با سرمایه گذاری مشترک اجرا شود.

یکی از ضعف های مهم صنایع شیمیایی چین قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت غلبه بخش دولتی در سرمایه گذاری بود که با تکنولوژی پایین، تاخیر های متعدد در ساخت و راه اندازی و بهره وری پایین سرمایه همراه بود. متانول به عنوان حلال و ماده اولیه فرآوردههای صنعتی متعدد از اهمیت خاصی برخوردار میباشد. در واقع رشد مالیات روی صادرات بعد از پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت به طور معنی داری در صنایعی که کاهش کمتری در تعرفه واردات ناشی از الحاق به سازمان جهانی تجارت را تجربه کرده بودند بیشتر بوده است. در سال 1994 میزان گردش مالی چین 50 میلیارد یورو و تنها 3.59 درصد از گردش مالی کل در دنیا بود که در سال 2004 به حدود 8 درصد رسیده بود. علاوه بر این نسبت سهم چین از بازار جهانی محصولات شیمیایی به سهم چین از تولید ناخالص داخلی کل جهان در طی سالهای 1999 تا 2013 به طور قابل توجهی افزایش یافته است4. به بیان دیگر بیشترین افزایش حمایت از طریق سیاست تجاری( به شکل مالیات بر صادرات کمتر یا معادلاً به طور نسبی یارانه بیشتر به صادرات) به صنایعی تعلق گرفته است که بیشترین کاهش در حمایت، ناشی از کاهش تعرفه را با پیوستن به سازمان جهانی تجارت متحمل شده اند.