صنایع شیمیایی در ایران

در حقیقت برای اینکه به فرآورده های نفتی مختلف دست پیدا کنیم مثل تولید فلزات و آلیاژهای مختلف، تهیه محصولات متنوع شیمی مانند اسیدها و بازها و نمکها، سنتز ترکیبات آلی مختلف، تهیه کودهای شیمیایی متنوع، انواع رنگ ها، لعاب ها و سرامیک ها، تولید انواع پودرهای شوینده، صابون ها و شامپوها و دیگر مواد بهداشتی و آرایشی، تهیه روغن های نباتی، داروهای پزشکی و محصولات غذایی انواع پلاستیک، لاستیک، کائوچو، پلیمر، چسب، الیاف مصنوعی، سوخت های اتومبیل و هواپیما و هزاران هزار ماده شیمیایی متنوع دیگه نیاز به این داریم که کار رو روی مواد اولیه با موفقیت انجام بدهیم و برای این کار باید از ساختار و کیفیت ذرات تشکیل دهنده یا همون اتم ها و مولکول های آن ها اطلاعات کافی در دست داشته باشیم. در حقیقت برای اینکه به فرآورده های نفتی مختلف دست پیدا کنیم مثل تولید فلزات و آلیاژهای مختلف، تهیه محصولات متنوع شیمی مانند اسیدها و بازها و نمک ها، سنتز ترکیبات آلی مختلف، تهیه کودهای شیمیایی متنوع، انواع رنگ ها، لعاب ها و سرامیک ها، تولید انواع پودرهای شوینده، صابون ها و شامپوها و دیگر مواد بهداشتی و آرایشی، تهیه روغن های نباتی، داروهای پزشکی و محصولات غذایی انواع پلاستیک، لاستیک، کائوچو، پلیمر، چسب، الیاف مصنوعی، سوخت های اتومبیل و هواپیما و هزاران هزار ماده شیمیایی متنوع دیگه نیاز به این داریم که کار رو روی مواد اولیه با موفقیت انجام بدهیم و برای این کار باید از ساختار و کیفیت ذرات تشکیل دهنده یا همون اتم ها و مولکول های آن ها اطلاعات کافی در دست داشته باشیم.

فرایندهای انجام یافته در صنایع شیمیایی شامل برهم کنش ماده و انرژی و نیز تغییر و تبدیل های حاصل در مواد است. این تغییر سیاست حمایتی در راستای ایجاد انگیزه برای خلق ارزش افزوده بالاتر، گذار از سیاست حمایتی تعرفههای بالا برای کالای نهایی وارداتی به سیاست حمایتی کاهش نرخ بازپرداخت مالیات بر ارزش افزوده و اعمال تعرفه صادراتی برای مواد خام مورد استفاده در صنایع پایین دستی بوده است. هر چند که کاهش تعرفه ها به کمتر از سطوح تعهد شده به سازمان جهانی تجارت، به طور ویژه برای کالاهای نهایی، انجام شده است اما سیاست حمایتی چین از صنایع با ارزش افزوده بالاتر از بین نرفته است و تنها شکل دیگری به خود گرفته است. اما کاهش در تعرفه ها به معنی از بین رفتن سیاست تجاری فعال در دولت ها نبوده است و حمایت از صنایع با ارزش افزوده بالاتر جایگزین سیاست های تجاری خصوصا تعرفه ها شده است. شکل 3 5 سهم بخش های مختلف بازار محصولات شیمیایی در چین را برای سال 2003 نشان می دهد. حسینعلی بهرامی، دبیر ستاد توسعه فناوریهای آب، خشکسالی فرسایش و محیطزیست معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری در گفتوگو با صمت به تاثیر فناوریهای پیشرفته برای کاهش مصرف آب در صنایع اشاره کرد و گفت: فناوریهای پیشرفته در کاهش مصرف آب بسیار موثرند و آنچه در دنیا مرسوم است استفاده دوباره از آب در صنایع است.

خوشبختانه تولید انواع چینی با خاصیت خود تمیز شوندگی در کشورمان آغاز شده و تعدادی از صنایع تولید کاشی و شیشههای خودرو نیز این فناوری را بهکار گرفتهاند که بهطور قطع با گسترش کالاهایی که پوشش خود تمیز شوندگی با ماندگاری بالا دارند میزان شستوشوی سرانه خانگی و صنعتی در کشورمان کاهش چشمگیری خواهد داشت. صنایع شیمیایی یکی از بزرگترین انواع صنایع تولیدی در کشورهای توسعهیافته یا در حال توسعه به شمار میآیند، به طوریکه طیف وسیعی از محصولاتی که به طور روزمره در همه جنبههای زندگی مورد استفاده قرار میگیرند؛ در این صنایع تولید میشود. این درحالی است که در کشورمان استفاده دوباره از آب در صنایع مرسوم نیست. به گفته آقاکثیری کشور آلمان در سال ۲۰۰۹ میلادی با توجه به بحران و مسائل زیستمحیطی که برای صنایع بهوجود آمد برنامهریزی دقیق و هوشمندانهای را انجام داد تا با استفاده از فناوریهای پیشرفته بتواند خود را از بحرانهای موجود نجات دهد. همانطور که می دانید کشور ما منابع انرژی خدادادی با ارزشی مثل نفت، گاز و مواد معدنی مختلفی دارد اما فقط داشتن آن ها کافی نیست و کشوری می تواند نسبت به بقیه کشورها ثروت و قدرت بیشتری بدست بیاورد که بتواند بر پایه دانش کافی از این منابع بهره برداری کند.صنایع شیمیایی نقش مهمی در ایجاد زمینه های لازم برای پیشرفت های بزرگ دارد و به سبب گستردگی آن یکی از منابع مهم اشتغال در کشور است.

چین به عنوان کشوری در حال توسعه که به لحاظ تاریخی سیاست های اقتصادی فعالانه ای را دنبال کرده است مثال خوبی از پایداری سیاست های حمایتی از صنایع پایین دستی بعد از پیوستن به سازمان جهانی تجارت در راستای خلق ارزش افزوده بالاتر و تامین مواد اولیه بازار داخل بوده است. منظور از محصولات شیمیایی در این مقاله، فقط مواد اولیه و پایه پتروشیمیایی و معدنی نیست بلکه، کل زنجیره تولید محصولات شیمیایی تا سطح پیشرفته ترین و بالاترین ارزش افزوده است. مشکل اصلی این است که سیاست یک پارچه، جامع و بلند مدتی برای سوق دادن جریان سرمایه گذاری و تولید در کشور به مسیر صنایع مکمل و مولد ارزش افزوده بیشتر وجود ندارد. دبیر ستاد توسعه فناوریهای آب، خشکسالی فرسایش و محیطزیست معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری با بیان اینکه باید میزان آب مصرفی صنایع را کنترل کرد و نباید به وفور آب در اختیار صنایع قرار داد، گفت: در صورتی که انگیزه لازم در صنایع برای کاهش مصرف آب وجود داشته باشد از فناوریهای روز برای کاهش آب مصرفی استفاده خواهند کرد. او به تاثیر فناوریهای پیشرفته برای کاهش مصرف آب در صنایع اشاره کرد و افزود: صنایع تولیدی که از فناوری نانو پوشش برای ایجاد یک نوع پوشش خارجی روی محصولات خود استفاده میکنند به دلیل خاصیت خود تمیز شوندگی این نوع محصولات، مصرف آب در شستوشوی آنها کاهش پیدا میکند.